Het Document waarin op hoofdlijnen de processen in het huidige marktmodel van de energiesector worden beschreven, inclusief taken en verantwoordelijkheden van de verschillende marktrollen zoals leveranciers, distributiesysteembeheerders etc.
voor het domein Wholesale gas is uitgewerkt in het Marktprocesmodel Wholesale gas (Document waarin op hoofdlijnen de processen in het huidige marktmodel van de energiesector worden beschreven, inclusief taken en verantwoordelijkheden van de verschillende marktrollen zoals leveranciers, distributiesysteembeheerders etc.
-WG) en meerdere detailprocesmodellen (Document waarin een proces in detail is beschreven, met procesafspraken, procesflow, tijdslijnen en inhoud van berichten.
). Het Marktprocesmodel Wholesale gas beschrijft op een gestandaardiseerde wijze het marktprocesmodel voor het domein Wholesale gas. Sinds juni 2025 heeft de juridische entiteit Beheerder Afsprakenstelsel B.V. (BAS) de nieuwe handelsnaam Het Normo. Vanaf 1 januari 2026 (als de Energiewet van kracht wordt) vervult Het Normo de wettelijke taak van centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Het Normo zorgt voor duidelijke afspraken en veilige energiedata. Raadpleeg de website van Het Normo als je meer wil weten.
beheert dit marktprocesmodel. Het MPM en de DPM’s Wholesale gas zijn in de Engelse taal geschreven.
Naast het MPM Wholesale gas zijn de volgende detailprocesmodellen beschikbaar:
DPM Become and terminate PV
DPM Information exchange
DPM Market and allocation
DPM Peak supply
DPM Programme
DPM Within day balancing action
Stuursignaal gas
Doelstelling van het Stuursignaal is om near real-time allocaties voor de netgebieden te bepalen. Daarmee worden balanceringsverantwoordelijken in staat gesteld om near real-time inzicht te krijgen in de toestand van hun portfolio. Om het stuursignaal beschikbaar te krijgen is het Centraal De Energiewet gebruikt de term systeem om een net aan te duiden dat gebruikt wordt voor transport en distributie van energie.
Stuursignaal (CSS) gebouwd, dat op basis van de uurmetingen van stuuraansluitingen, de stamdata van de regionale netbeheerders en de near real-time meetwaarden van de netgebieden, de near real-time allocaties per Natuurlijk persoon of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor de onbalans die hij, of degene die hij vertegenwoordigt, veroorzaakt in het transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit of gas en die overeenkomstig de methoden of voorwaarden voor elektriciteit of gas, bedoeld in artikel 3.118 van de Energiewet, door de transmissiesysteembeheerder voor elektriciteit of gas als balanceringsverantwoordelijke is toegelaten (Energiewet).
Voor de balanceringsverantwoordelijke werd vroeger de term programmaverantwoordelijke partij gebruikt.
per afnamecategorie per uur berekent en het Begrip waarmee voor ingang van de Energiewet het systeemverlies werd aangeduid: het verlies dat optreedt in het systeem bij het transport van elektriciteit en gas.
per netgebied per uur per balanceringsverantwoordelijke ophaalt voor de afzonderlijke netgebieden.
Het marktprocesmodel voor het Stuursignaal gas is uitgewerkt in het marktprocesmodel Stuursignaal gas en een detailprocesmodel. Het MPM en DPM Stuursignaal gas beschrijven op een gestandaardiseerde wijze het marktprocesmodel en detailprocessen voor het bepalen van het Stuursignaal gas. Het Normo beheert deze procesmodellen.
De scope van het DPM Stuursignaal gas beperkt zich tot de input, werking en output van het CSS.
