Rollenmodel

Om gegevensuitwisseling conform proces C, Data Delen, correct te laten functioneren zijn de volgende rollen gedefinieerd:

• Datarechthebbende Een natuurlijk persoon of rechtspersoon op wie energiedata betrekking heeft. De datarechthebbende heeft zeggenschap over de data en kan via de Gegevensuitwisselingsentiteit registerbeheerders verzoeken om deze energiedata te delen met een door de datarechthebbende gekozen dienstverlener. De Energiewet noemt een aangeslotene, een eindafnemer, een actieve afnemer of een invoeder als datarechthebbende.
• Dienstverlener Een dienstverlener is een onderneming ingeschreven bij de Kamer van Koophandel die energiedatadiensten aanbiedt aan een datarechthebbende op basis van beschikbare dataproducten in de dataproductencatalogus, beschikbaar onder de voorwaarden van Het Normo.
• Registerbeheerder Een registerbeheerder is een partij die op grond van de artikelen 4.5, 4.6 of 4.7 of krachtens artikel 12 van de Energiewet een register bijhoudt. De transmissiesysteembeheerders, de distributiesysteembeheerders, de beheerders van een gesloten systeem en de meetverantwoordelijke partijen zijn bij wet registerbeheerders.
• Gegevensuitwisselingsentiteit De rechtspersoon als bedoeld in artikel 4.15, eerste lid van de Energiewet. Het Normo is vanaf 1 januari 2026 de aangewezen gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) binnen de Energiewet. Het Normo zorgt als onafhankelijke autoriteit voor betrouwbare en transparante afspraken in de energiesector, zodat energiedata veilig en efficiënt kan worden ontsloten en uitgewisseld. ( Het Normo Sinds juni 2025 heeft de juridische entiteit Beheerder Afsprakenstelsel B.V. (BAS) de nieuwe handelsnaam Het Normo. Vanaf 1 januari 2026 (als de Energiewet van kracht wordt) vervult Het Normo de wettelijke taak van centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Het Normo zorgt voor duidelijke afspraken en veilige energiedata. Raadpleeg de website van Het Normo als je meer wil weten. )
• Identity Provider

Regels

In aanvulling op de op partijen van toepassing zijnde wet- en regelgeving, zoals de Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. gelden Regels welke tot doel hebben de rechten, verplichtingen en procedures vast te leggen die van toepassing zijn op de relatie tussen Het Normo en de partijen.

De Regels zorgen voor duidelijkheid voor alle betrokken partijen en dragen bij aan een efficiënte en betrouwbare uitwisseling van gegevens volgens de wettelijke vereisten. Per partij zijn de Regels hieronder weergegeven.

Een Datarechthebbende Een natuurlijk persoon of rechtspersoon op wie energiedata betrekking heeft. De datarechthebbende heeft zeggenschap over de data en kan via de Gegevensuitwisselingsentiteit registerbeheerders verzoeken om deze energiedata te delen met een door de datarechthebbende gekozen dienstverlener. De Energiewet noemt een aangeslotene, een eindafnemer, een actieve afnemer of een invoeder als datarechthebbende. is een natuurlijke persoon of rechtspersoon op wie de Energiedata betrekking heeft (in lijn met Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. Artikel 4.1). De Datarechthebbende heeft zeggenschap over de data en kan zodoende bepalen met welke Dienstverlener Een dienstverlener is een onderneming ingeschreven bij de Kamer van Koophandel die energiedatadiensten aanbiedt aan een datarechthebbende op basis van beschikbare dataproducten in de dataproductencatalogus, beschikbaar onder de voorwaarden van Het Normo. zijn Energiedata wordt gedeeld.

De Energiewet onderkent als rechthebbende een Aangeslotene Ieder die van een systeembeheerder de beschikking heeft gekregen over een aansluiting. , een eindafnemer Aangeslotene die elektriciteit of gas koopt of wil kopen voor eigen gebruik. Deze term is met de Energiewet geïntroduceerd. , een actieve afnemer Een eindafnemer, of een groep gezamenlijk optredende eindafnemers, die binnen een eigen of gezamenlijke installatie zelfopgewekte of gedeelde elektriciteit verbruikt of opslaat, die zelfopgewekte elektriciteit verkoopt of deelt, die gedeelde elektriciteit verbruikt of opslaat, of die gebruik maakt van flexibiliteits- of energie-efficiëntiediensten, mits die activiteiten niet zijn belangrijkste commerciële activiteit vormen. of een invoeder. In praktische zin betreft het degene die een aansluit- en transportovereenkomst (ATO) heeft afgesloten met de systeembeheerder Onder de Energiewet de aanduiding van een netbeheerder. van de betreffende Aansluiting, gekoppeld aan een Allocatiepunt Administratief punt waar invoeding, onttrekking of verbruik van elektriciteit of gas wordt toegerekend aan een marktdeelnemer. .

* Regels Datarechthebbende volgen later.

Een Dienstverlener Een dienstverlener is een onderneming ingeschreven bij de Kamer van Koophandel die energiedatadiensten aanbiedt aan een datarechthebbende op basis van beschikbare dataproducten in de dataproductencatalogus, beschikbaar onder de voorwaarden van Het Normo. (de Dataverzoekendepartij in proces C) is een natuurlijk en/of rechtspersoon die Energiedata wil gebruiken om zijn Energiedata Dienst te leveren aan de Datarechthebbende Een natuurlijk persoon of rechtspersoon op wie energiedata betrekking heeft. De datarechthebbende heeft zeggenschap over de data en kan via de Gegevensuitwisselingsentiteit registerbeheerders verzoeken om deze energiedata te delen met een door de datarechthebbende gekozen dienstverlener. De Energiewet noemt een aangeslotene, een eindafnemer, een actieve afnemer of een invoeder als datarechthebbende. . De Datarechthebbende verzoekt de Gegevensuitwisselingsentiteit De rechtspersoon als bedoeld in artikel 4.15, eerste lid van de Energiewet. Het Normo is vanaf 1 januari 2026 de aangewezen gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) binnen de Energiewet. Het Normo zorgt als onafhankelijke autoriteit voor betrouwbare en transparante afspraken in de energiesector, zodat energiedata veilig en efficiënt kan worden ontsloten en uitgewisseld. om zijn Energiedata te delen met de Dienstverlener.

Om data van klanten te kunnen gebruiken in hun dienstverlening hebben Dienstverleners zich te houden aan de regels in het Het Normo Sinds juni 2025 heeft de juridische entiteit Beheerder Afsprakenstelsel B.V. (BAS) de nieuwe handelsnaam Het Normo. Vanaf 1 januari 2026 (als de Energiewet van kracht wordt) vervult Het Normo de wettelijke taak van centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Het Normo zorgt voor duidelijke afspraken en veilige energiedata. Raadpleeg de website van Het Normo als je meer wil weten. Afsprakenstelsel (en in bredere zin aan de wettelijke context: Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. , Energiebesluit en Ministeriële Regelingen).

De ‘Regels samenwerking Dataverzoekendepartij’ leggen de rechten, verplichtingen en procedures vast die van toepassing zijn op de relatie tussen Het Normo en de Dataverzoekendepartij binnen het kader van de gegevensuitwisseling in de energiemarkt. Dataverzoekendepartijen zijn partijen die op grond van artikel 4.2 lid 2 sub c t/m e verstrekking van gegevens willen die in een register, zoals gedefinieerd in de Energiewet, zijn opgeslagen.

De interactie met de Datarechthebbende, de klantreis, look and feel, commerciële voorwaarden, hoe data wordt opgeslagen en verwerkt, etc. zijn zaken waarover de Dienstverlener zelfstandig kan besluiten binnen deze regels en wettelijke context.

Een Registerbeheerder Een registerbeheerder is een partij die op grond van de artikelen 4.5, 4.6 of 4.7 of krachtens artikel 12 van de Energiewet een register bijhoudt. De transmissiesysteembeheerders, de distributiesysteembeheerders, de beheerders van een gesloten systeem en de meetverantwoordelijke partijen zijn bij wet registerbeheerders. is een rechtspersoon die bij of krachtens de artikelen 4.5, 4.6, 4.7 of 4.12 van de Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. een register bijhoudt en daartoe toegang moet verlenen aan daarvoor bij of krachtens de Energiewet in aanmerking komende partijen. De Energiewet wijst de volgende partijen aan als Registerbeheerder:

• Transmissie- of distributiesysteembeheerders
• Beheerders van gesloten systemen
• Meetverantwoordelijke partijen
• Bij Algemene Maatregel van Bestuur Een algemene maatregel van bestuur is een besluit van de regering waarin regels uit een wet verder worden uitgewerkt. Het is een Koninklijk Besluit (KB) van de regering en kan, anders dan een wet, in principe zonder medewerking van de Staten-Generaal worden vastgesteld. De regering moet over een algemene maatregel van bestuur wel advies vragen aan de Raad van State. Na vaststelling vindt publicatie plaats in de Staatscourant. andere aangewezen partijen

Bij ministeriële regeling In veel wetten en algemene maatregelen van bestuur wordt aan een minister de bevoegdheid toegekend omtrent één of meer onderwerpen (nadere) regels te stellen. De op basis van een dergelijke bevoegdheid vastgestelde regels worden met de term ‘ministeriële regeling’ aangeduid. Een ministeriële regeling is vaak een verdere uitwerking van een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). worden regels gesteld (a.) over de frequentie waarmee gegevens moeten worden aangeleverd; (b.) de termijn waarbinnen gegevens moeten worden aangeleverd; en (c.) de voorwaarden waaronder gegevens moeten worden aangeleverd.

De ‘Regels samenwerking Registerbeheerder’ leggen de rechten, verplichtingen en procedures vast die van toepassing zijn op de relatie tussen Het Normo Sinds juni 2025 heeft de juridische entiteit Beheerder Afsprakenstelsel B.V. (BAS) de nieuwe handelsnaam Het Normo. Vanaf 1 januari 2026 (als de Energiewet van kracht wordt) vervult Het Normo de wettelijke taak van centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Het Normo zorgt voor duidelijke afspraken en veilige energiedata. Raadpleeg de website van Het Normo als je meer wil weten. en de registerbeheerder, zoals gedefinieerd in de Energiewet, binnen het kader van gegevensuitwisseling in de energiemarkt.

De Gegevensuitwisselingsentiteit De rechtspersoon als bedoeld in artikel 4.15, eerste lid van de Energiewet. Het Normo is vanaf 1 januari 2026 de aangewezen gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) binnen de Energiewet. Het Normo zorgt als onafhankelijke autoriteit voor betrouwbare en transparante afspraken in de energiesector, zodat energiedata veilig en efficiënt kan worden ontsloten en uitgewisseld. is de entiteit die invulling geeft aan de wettelijke taken zoals beschreven in Afdeling 4.3 “Taken van de gegevensuitwisselingsentiteit” van de Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. . De Beheerder Afsprakenstelsel De Beheerder Afsprakenstelsel (handelend onder de naam Het Normo) is verantwoordelijk voor de praktische ondersteuning van de vereniging MFF en daarnaast ook verantwoordelijk voor de implementatie en monitoring van de gemaakte afspraken binnen het MFF. Nu de Energiewet van kracht is, heeft BAS ook de rol van Gegevensuitwisselingsentiteit (GUE). ( BAS De Beheerder Afsprakenstelsel (handelend onder de naam Het Normo) is verantwoordelijk voor de praktische ondersteuning van de vereniging MFF en daarnaast ook verantwoordelijk voor de implementatie en monitoring van de gemaakte afspraken binnen het MFF. Nu de Energiewet van kracht is, heeft BAS ook de rol van Gegevensuitwisselingsentiteit (GUE). BV) is belast met de taken en verantwoordelijkheden van de Gegevens­uitwisselingsentiteit. Het Normo Sinds juni 2025 heeft de juridische entiteit Beheerder Afsprakenstelsel B.V. (BAS) de nieuwe handelsnaam Het Normo. Vanaf 1 januari 2026 (als de Energiewet van kracht wordt) vervult Het Normo de wettelijke taak van centrale gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) in de energiemarkt. Het Normo zorgt voor duidelijke afspraken en veilige energiedata. Raadpleeg de website van Het Normo als je meer wil weten. is de handelsnaam waaronder de Gegevensuitwisselingsentiteit handelt in de markt.

In operationele zin biedt de Gegevensuitwisselingsentiteit Faciliteiten aan voor Identificatie Het vaststellen van de identiteit van een persoon (Wie ben je?) , Authenticatie Het verifiëren van de vermeende identiteit van een natuurlijk persoon of rechtspersoon (Ben je wie je zegt dat je bent?) met behulp van een identificatiemiddel (bv. een wachtwoord, pas of biometrisch kenmerk). en Autorisatie Het vaststellen of de geïdentificeerde en geauthentiseerde persoon/bedrijf bevoegd is om data van een specifiek allocatiepunt in te zien. Deze autorisatie kan bestaan doordat de persoon/het bedrijf datarechthebbend is, of dat de persoon/het bedrijf een autorisatie heeft gekregen van de datarechthebbende. en de uitwisseling van Energiedata. Hiertoe wordt vastgesteld wie de Datarechthebbende Een natuurlijk persoon of rechtspersoon op wie energiedata betrekking heeft. De datarechthebbende heeft zeggenschap over de data en kan via de Gegevensuitwisselingsentiteit registerbeheerders verzoeken om deze energiedata te delen met een door de datarechthebbende gekozen dienstverlener. De Energiewet noemt een aangeslotene, een eindafnemer, een actieve afnemer of een invoeder als datarechthebbende. is op een Allocatiepunt Administratief punt waar invoeding, onttrekking of verbruik van elektriciteit of gas wordt toegerekend aan een marktdeelnemer. .

Een Identity Provider is een rechtspersoon wiens processen en tooling (rechts-)personen identificeren en authentiseren. In de Energiewet De wet die regels en kaders stelt met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit en gas. De Energiewet is op 1 januari 2026 van kracht geworden. is vastgesteld dat de aangeboden middelen van de Identity Provider voldoen aan betrouwbaarheidsniveau substantieel en eIDAS compliant moeten zijn.

De volgende middelen zijn hiervoor aangewezen:

• Natuurlijke personen: DigiD
• Rechtspersonen: eHerkenning